fredag 16. mai 2014

Tante Sigrids bokhylle

Då mi no avdøde tante Sigrid skulle flytte på pleieheim for nokre år sidan, måtte eg og søstrene mine rydde ut av leiligheita hennar før den vart lagt ut for sal. Der var det litt av kvart som hadde samla seg opp gjennom åra, og i dag angrar eg på at vi ikkje tok med oss meir av det som var der. Mykje gjekk til Fretex og ein god del vart nok kasta.

Tante Sigrid hadde ei bokhylle. Det var ikkje veldig mange bøker der, en som så mange nadre var ho i mange år medlem av bokklubben. Dersom du tek ein tur på ein bruktbutikk i dag, finn du alltid mange av desse bøkene. Mange av dei er uleste av dei tidlegare eigarane. Eg veit ikkje kor mange av dei tante Sigrid las, men i fleire har eg funne eit postkort eller eit anna slags bokmerke midt inne i bok. Tydelegvis har ho kome dit og ikkje lenger. Ho hadde nok ikkje den staheita som eg har at eg aldri stoppar midt i ei bok. Nesten aldri, i alle fall.

Desse bøkene frå boklubben er ei samling av bøker og forfattarar som få har høyrt om lenger. Det vil seie, nokre av dei er framleis relativt godt kjende. Aksel Sandemose, Tarjei Vesaas og Knut Hamsun er vel godt kjent av dei fleste. Men kva med Oskar Braaten, Johan Borgen, Torborg Nedreaas og Sigbjørn Hølmebakk? Den siste tida har eg lese nokre av desse, og eg har forstått at her er det mykje flott litteratur som har gått i gløymeboka. Barndomsskildringane i Oskar Braatens "Uleviet" og Johan Borgens "Lillelord" for eksempel. Skildringane av det beinharde lofotfisket i Johan Bojers "Den siste viking". Og Trygve Gulbrandsens trilogi om gamle-Dag og unge-Dag, som var det einaste mannen skreiv. Og det slår meg at det langt i frå er dei mest kjende forfattarane som skriv dei beste bøkene. For å ta eit døme: No held eg på med den kjende "En flyktning krysser sitt spor" av Aksel Sandemose. Ei  karikert og rimelig uinteressant skildring av ein imaginær oppvekst. Før denne las eg "Karjolsteinen" av Sigbjørn Hølmebakk. Ei perle av ei bok om dei store spørsmåla i livet. Eg veit kva for ei av desse to eg ville ha anbefalt.

Konklusjonen er at det fins mange litterære skattar som du ikkje får i pocket-utgåve. Hugs det neste gong du er på bruktbutikken.

tirsdag 13. mai 2014

Karjolsteinen

Jeg er ingen prest. Jeg kan ikke belære andre om det jeg ikke har lært selv. Når jeg ser tilbake på livet og spør: hva har jeg lært? - blir svaret alltid det samme: ingenting. Ingenting har jeg lært - uten dette ene: at jeg ingenting vet, ingenting forstår, at alt det jeg har fått det er gitt meg ufortjent - av nåde. 

Sigbjørn Hølmebakk

mandag 12. mai 2014

Pinseoriatoriet

I nesten eit år har vi øvd. I helga var det endeleg premiere på verket "Pinseoriatoriet" av kollegaen min frå kulturskulen, Bjarte Sætre, i kyrkjene i Stryn og Volda. For ein opplevelse det vart, både for oss som var med, og eg trur og for dei som høyrde på. Nydelege melodiar, fantastiske musikarar, og eg trur heller ikkje vi i koret gjorde ein dårleg jobb. Orkesteret inneheldt både gitarar, bratsjar og klarinettar pluss mykje anna, og eit par instrument eg aldri har sett før. Å vere med på dette er heilt annleis enn noko eg har vore med på før. Så enormt mange store, samt ulike, talent og kompetansar på ein gong, i ein felles innsats for eit felles mål.

Lokalavisa Fjordingen sin utsende var også begeistra. Sjølv er eg glad for å ha vore med på eit slikt storslått prosjekt, samt litt letta over at det er over :) Bileta er frå konserten i Stryn og den eminente dirigenten, Magnar Åm.



fredag 9. mai 2014

Av måneskinn gror det ingenting

Har du opplevd våren noen gang - fra den gale siden, spurte hun sakte. Jeg mener - har du noensinne kjent, hvor ond våren kan være, mot den som har det vondt? Om morgenen, tidlig, tidlig om morgenen begynner fuglene å synge. Første en ensom en, mens det ennå er om natten. Du hører den juble der ute, og natten er perlemor og blod. Og stillheten hvisker, den hvisker og tisker om elskov og glede - bare ikke for deg. Det perler og fløyter i en fuglestrupe, men det er gråt også i den strupen, det er så vakkert, og det kjennes som en sviende hån mot din ensomhet. Alt som er vakkert, er grusomt somme tider. -Nesten alltid har våren vært grusom for meg. Bare når det regner kan jeg holde den ut, som regel. Høsten liker jeg best. Den har noe svalt og lint ved seg. Høsten er den ensommes beste tid.

Torborg Nedreaas